Ngôi nhà Văn hóa AXANH: Văn hóa tạo nên niềm tin, chất lượng và năng lực bền vững

AXANH xây dựng văn hóa doanh nghiệp kỹ thuật như một phần của cách tổ chức vận hành, với mục tiêu giúp niềm tin, chất lượng và năng lực có thể được duy trì lâu dài.

Khi đánh giá một đối tác thiết kế hoặc kỹ thuật, người lãnh đạo có thể xem xét kinh nghiệm, công nghệ, chuyên môn và khả năng triển khai. Những yếu tố đó đều quan trọng. Nhưng một số rủi ro có ảnh hưởng lớn nhất lại không dễ nhận ra ngay từ đầu một mối quan hệ hợp tác.

Liệu những vấn đề quan trọng có được nêu lên khi vẫn còn đủ thời gian để xử lý? Chất lượng có dựa trên một hệ thống có thể lặp lại hay phụ thuộc vào một cá nhân phải làm việc đến khuya? Kiến thức có được chia sẻ trong đội ngũ? Mọi người có sẵn sàng nhận trách nhiệm khi xảy ra vấn đề? Khi tổ chức phát triển, năng lực chung có mạnh lên hay sự phụ thuộc vào một vài cá nhân lại lớn hơn?

Đó là những câu hỏi về văn hóa, nhưng đồng thời cũng là những câu hỏi về cách một tổ chức vận hành. Một nền văn hóa doanh nghiệp kỹ thuật mạnh thể hiện qua cách tổ chức trao đổi về rủi ro, bảo vệ tiêu chuẩn, chia sẻ kiến thức và xây dựng tinh thần trách nhiệm trong đội ngũ.

Tại AXANH, chúng tôi sử dụng Ngôi nhà Văn hóa AXANH để mô tả cách các giá trị, triết lý làm việc, kỳ vọng đối với người lãnh đạo và những hành vi chung kết nối với nhau. Đây không phải là một cuốn sổ tay nhân viên, cũng không phải tập hợp những khẩu hiệu truyền cảm hứng. Đó là một cách để hiểu văn hóa ảnh hưởng như thế nào đến cách một tổ chức làm việc, trưởng thành và tạo ra giá trị cho những người xung quanh.

Văn hóa AXANH là một hệ thống vận hành

Văn hóa tổ chức đôi khi được xem là phần “mềm” của doanh nghiệp: quan trọng đối với tinh thần làm việc, nhưng tách biệt với chất lượng, tiến độ hay kết quả kinh doanh.

Chúng tôi nhìn nhận điều đó theo một cách khác.

Văn hóa thể hiện rõ nhất khi yêu cầu chưa đầy đủ, khi thời hạn đang gây áp lực, khi hai quan điểm chuyên môn khác nhau hoặc khi đội ngũ phát hiện một vấn đề mà việc báo cáo có thể khiến mọi người không thoải mái.

Không có chính sách nào có thể dự đoán mọi tình huống. Không có quy trình nào có thể thay thế mọi phán đoán nghề nghiệp. Khi những quy định bằng văn bản không còn đủ để chỉ đường, con người sẽ dựa vào những giá trị và hành vi đã được nuôi dưỡng trong tổ chức.

Một môi trường khuyến khích sự trung thực sẽ giúp rủi ro được nêu lên sớm hơn. Một môi trường chỉ nhìn sai sót như thất bại cá nhân có thể khiến con người muốn che giấu vấn đề. Một văn hóa coi trọng việc cùng học hỏi sẽ biến kinh nghiệm từ dự án thành hệ thống tốt hơn. Ngược lại, nếu tổ chức phụ thuộc vào một vài “người hùng” luôn phải cứu nguy vào phút cuối, kết quả trước mắt có thể ấn tượng nhưng năng lực chung vẫn mong manh.

Văn hóa trở thành một phần của vận hành khi nó liên tục định hướng cách con người ra quyết định, giao tiếp và hành động đặc biệt trong những lúc lựa chọn dễ nhất chưa chắc đã là lựa chọn đúng.

Năm lớp của Ngôi nhà Văn hóa AXANH

Ngôi nhà Văn hóa AXANH được xây dựng như một cấu trúc thống nhất. Không một giá trị hay chương trình riêng lẻ nào có thể tạo nên toàn bộ văn hóa.

Thành phần	Vai trò trong Ngôi nhà Văn hóa	Ý nghĩa trong vận hành
Nền móng	Tử tế, Chuyên nghiệp và Đoàn kết	Những phẩm chất nền tảng định hướng cách chúng ta đối xử với người khác, thực hiện công việc và cùng hướng đến mục tiêu chung.
Sàn nhà	Hiệu suất cao trong hạnh phúc	Triết lý làm việc hướng đến kết quả tốt mà không biến những cách làm thiếu lành mạnh hoặc không bền vững thành điều bình thường.
Năm trụ cột	Đồng lòng, Xuất sắc, Trách nhiệm, Nâng tầm và Hạnh phúc	Những nguyên tắc định hướng quyết định, chất lượng, tinh thần làm chủ công việc, học hỏi và hiệu suất bền vững.
Mái nhà	Mười cách làm việc chung	Những hành vi được lặp lại mỗi ngày để gìn giữ nền văn hóa mà AXANH muốn xây dựng.
Bầu trời	Ngôi sao Năm cánh của Ý nghĩa	Giá trị rộng hơn mà AXANH mong muốn tạo ra cho khách hàng, con người, đối tác, cộng đồng và thiên nhiên.

Cấu trúc này quan trọng bởi văn hóa sẽ yếu đi khi các thành phần của nó bị tách rời.

Giá trị không đi cùng hành vi hằng ngày sẽ chỉ dừng ở mức khái niệm. Tiêu chuẩn cao nhưng thiếu sự quan tâm đến con người có thể dẫn đến kiệt sức và sự lệ thuộc vào những nỗ lực cứu nguy. Ngược lại, sự thoải mái mà thiếu trách nhiệm có thể trở thành lý do để né tránh những kỳ vọng khó. Việc chỉ tập trung vào khách hàng nhưng thiếu khả năng lãnh đạo có trách nhiệm cũng có thể đơn giản là chuyển áp lực từ bên này sang bên khác.

Ngôi nhà Văn hóa được xây dựng để giữ những yêu cầu tưởng như đối lập đó ở trong cùng một hệ thống.

Nền móng: phẩm chất quan trọng hơn khẩu hiệu

Năm trụ cột: những nguyên tắc định hướng quyết định và hành động

• Đồng lòng (Alignment): Cùng một mục tiêu, trao đổi cởi mở và hành động thống nhất.
• Xuất sắc (Excellence): Làm ra công việc mà chúng ta sẵn sàng chịu trách nhiệm và không ngừng cải thiện.
• Trách nhiệm (Accountability): Giữ cam kết, chủ động xử lý vấn đề và biến kinh nghiệm thành bài học cho lần sau.
• Nâng tầm (Next-Level): Phát triển năng lực của bản thân đồng thời giúp những người xung quanh trở nên giỏi hơn.
• Hạnh phúc (Happiness): Tạo ra năng lượng và điều kiện để mỗi người có thể làm việc tốt một cách có ý nghĩa và lâu dài.

Năm trụ cột này không phải năm chương trình tách biệt. Chúng bổ trợ cho nhau.

Đồng lòng nhưng thiếu trách nhiệm có thể dẫn đến việc thống nhất mà không thực hiện đến cùng. Theo đuổi sự xuất sắc nhưng không chia sẻ kiến thức có thể khiến chất lượng lệ thuộc vào một vài người giỏi. Mong muốn phát triển nhưng không quan tâm đến trạng thái của con người có thể trở thành tham vọng thiếu bền vững. Còn hạnh phúc mà không có tiêu chuẩn nghề nghiệp cũng chưa phải là một nền văn hóa hiệu suất cao.

Mái nhà: văn hóa được gìn giữ bằng cách làm việc mỗi ngày

Những giá trị tốt chỉ thật sự có ý nghĩa khi chúng trở thành những cách làm việc được lặp lại trong thực tế. Vì vậy, “mái nhà” của Ngôi nhà Văn hóa AXANH là những cách làm việc chung giúp bảo vệ các giá trị bên dưới.

Đó là việc hỗ trợ đồng đội, góp phần vào thành công của khách hàng, làm việc trung thực, cải tiến liên tục, tuân thủ những quy trình cần thiết, đối xử công bằng và biến bài học cá nhân thành giá trị có thể chia sẻ cho cả đội ngũ.

Văn hóa không được gìn giữ chỉ bằng những điều được viết ra. Nó được gìn giữ bằng những lựa chọn nhỏ mà mỗi người lặp lại mỗi ngày.

Hiệu suất cao trong hạnh phúc tại AXANH

Một quan niệm đã tồn tại khá lâu trong các ngành nghề chuyên môn là muốn có hiệu suất cao thì phải luôn chịu áp lực, làm việc nhiều giờ và thường xuyên hy sinh thời gian cá nhân.

Sẽ có những giai đoạn công việc quan trọng đòi hỏi mọi người phải nỗ lực nhiều hơn bình thường. Tuy nhiên, một nền văn hóa hiệu suất bền vững không thể vận hành bằng trạng thái “chữa cháy” như một điều mặc định.

AXANH không xem hiệu suất và hạnh phúc là hai mục tiêu đối lập. Hạnh phúc không phải phần thưởng chỉ xuất hiện sau khi chúng ta đạt kết quả. Nó là một phần của môi trường giúp con người có thể tiếp tục tạo ra kết quả tốt.

Khi được tôn trọng và đủ an tâm để nói thật, con người có nhiều khả năng sử dụng phán đoán của mình, thừa nhận điều chưa chắc chắn, học hỏi, hợp tác và nhận trách nhiệm. Đồng thời, một môi trường lành mạnh vẫn cần những kỳ vọng rõ ràng, kỷ luật nghề nghiệp và trách nhiệm thực chất.

Để tham khảo thêm về một môi trường làm việc lành mạnh, người đọc có thể xem hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới về sức khỏe tinh thần tại nơi làm việc.

Hạnh phúc không có nghĩa là gì?

Hạnh phúc không có nghĩa ngày nào cũng phải dễ dàng. Nó cũng không có nghĩa là né tránh áp lực, hạ thấp tiêu chuẩn hay bỏ qua hậu quả của sự cẩu thả lặp đi lặp lại.

Một môi trường lành mạnh là nơi mọi người có thể:

• tìm kiếm sự hỗ trợ trước khi vấn đề trở nên nghiêm trọng;
• nêu lên rủi ro mà không sợ bị quy trách nhiệm một cách thiếu công bằng;
• học từ những sai sót trung thực;
• xây dựng những mối quan hệ làm việc lành mạnh;
• phát triển một sự nghiệp ổn định và có ý nghĩa;
• đi qua những giai đoạn áp lực mà không coi kiệt sức là điều đáng tự hào.

Hiệu suất cao thực sự là gì?

Hiệu suất cao không được đo bằng việc ai trông có vẻ bận rộn hơn hay ai làm việc đến muộn hơn.

Nó thể hiện ở công việc đáng tin cậy, những cam kết được thực hiện, vấn đề được giải quyết sớm, thời gian và nguồn lực được sử dụng có trách nhiệm, cách làm việc liên tục được cải thiện và năng lực vẫn còn lại sau khi một nhiệm vụ hay dự án kết thúc.

Một kết quả tốt được tạo ra bằng cách làm gây tổn hại cho con người vẫn là một kết quả chưa trọn vẹn. Một môi trường dễ chịu nhưng không thể tạo ra công việc đáng tin cậy cũng vậy.

Mục tiêu không phải là chọn một trong hai. Mục tiêu là tạo ra những điều kiện để tiêu chuẩn cao và hạnh phúc của con người có thể hỗ trợ lẫn nhau.

Văn hóa doanh nghiệp kỹ thuật tạo nên chất lượng, niềm tin và sự tiếp nối như thế nào?

Khách hàng có thể không nhìn thấy mọi khía cạnh bên trong một văn hóa doanh nghiệp kỹ thuật, nhưng họ sẽ cảm nhận được kết quả của văn hóa đó qua cách giao tiếp, chất lượng công việc, khả năng nhận diện rủi ro và sự ổn định của đội ngũ.

Giao tiếp rõ ràng

Khi sự trung thực và chuyên nghiệp được coi trọng, giao tiếp không chỉ là báo cáo tình hình. Đội ngũ chia sẻ những điều người ra quyết định thực sự cần biết, bao gồm cả những điểm chưa chắc chắn, các giả định đang thay đổi và những rủi ro mới xuất hiện.

Rõ ràng không có nghĩa là cung cấp thật nhiều thông tin. Rõ ràng là cung cấp đúng thông tin, vào đúng thời điểm và theo cách giúp người khác có thể hành động.

Chất lượng đáng tin cậy

Chất lượng không nên phụ thuộc vào may mắn, những nỗ lực cứu nguy vào phút cuối hay một cá nhân giàu kinh nghiệm phải tự mình kiểm tra mọi thứ.

Một nền văn hóa coi trọng sự xuất sắc sẽ khuyến khích chuẩn bị kỹ, thống nhất tiêu chuẩn, sử dụng danh mục kiểm tra, duy trì kỷ luật rà soát, ghi lại các giả định quan trọng và biến bài học thành kiến thức có thể dùng lại. Mục tiêu là làm cho công việc tốt có thể được lặp lại và những sai sót có thể phòng tránh ít có khả năng xuất hiện lần nữa.

Để tham khảo thêm về mối liên hệ giữa văn hóa tổ chức và chất lượng, có thể xem hướng dẫn ISO 10010:2022 về văn hóa chất lượng trong tổ chức.

Nhận diện rủi ro sớm

Một cảnh báo sớm là một biểu hiện của sự tôn trọng nghề nghiệp.

Những đội ngũ sợ bị đổ lỗi có thể trì hoãn các thông tin khó nói. Trong một môi trường đề cao trách nhiệm, mọi người được kỳ vọng sẽ nêu vấn đề khi vẫn còn những lựa chọn để xử lý và, khi có thể, mang theo cả những hướng giải quyết thay vì chỉ chuyển vấn đề cho người khác.

Đội ngũ ổn định và sự tiếp nối tri thức

Một tổ chức sẽ trở nên mong manh nếu kiến thức, mối quan hệ và quyền ra quyết định tập trung quá nhiều vào một số ít cá nhân.

Phát triển con người, ghi lại những bài học quan trọng và chia sẻ trách nhiệm sẽ tạo ra sự tiếp nối tốt hơn. Mục tiêu không phải làm giảm vai trò của người giỏi, mà là để kinh nghiệm của họ làm mạnh thêm hệ thống xung quanh.

Để văn hóa có thể hỗ trợ sự tiếp nối lâu dài, kiến thức cần ngày càng dễ chuyển giao hơn thay vì chỉ tồn tại trong trí nhớ của một vài người.

Cải tiến thực tế

Một dự án hoàn thành không nên chỉ để lại một sản phẩm bàn giao. Nó cũng nên để lại phán đoán tốt hơn, quy trình tốt hơn và kiến thức có thể giúp những công việc sau được thực hiện hiệu quả hơn.

Khi một bài học chỉ nằm trong đầu một người, giá trị của nó rất hạn chế. Khi bài học đó trở thành hướng dẫn, tài liệu đào tạo, biểu mẫu hay một bước kiểm tra tốt hơn, nó trở thành năng lực của tổ chức.

Trách nhiệm chung

Trách nhiệm chung không xóa bỏ ranh giới vai trò và cũng không có nghĩa là tự ý mở rộng phạm vi công việc. Nó có nghĩa rằng trong phần trách nhiệm đã được thống nhất, mỗi người suy nghĩ xa hơn việc chỉ hoàn thành nhiệm vụ một cách máy móc.

Họ đặt câu hỏi, cân nhắc tác động ở bước tiếp theo, nhận diện rủi ro và tiếp tục theo sát cho đến khi vấn đề được hiểu và xử lý đầy đủ.

Khách hàng không cần phải đọc tài liệu văn hóa nội bộ mới có thể nhận ra văn hóa của một tổ chức. Họ nên cảm nhận được điều đó qua sự rõ ràng, nhất quán, phán đoán có trách nhiệm và cách tổ chức xử lý vấn đề.

Thành công chung như một nguyên tắc hợp tác

Đằng sau Ngôi nhà Văn hóa AXANH là một nguyên tắc đơn giản: thành công trở nên bền vững hơn khi nó góp phần tạo ra thành công cho những người khác.

Điều đó không có nghĩa là đồng ý với mọi yêu cầu, cho đi thiếu cân nhắc hay tạo ra những mối quan hệ một chiều. Một mối quan hệ hợp tác lành mạnh cần có ranh giới rõ ràng, kỳ vọng công bằng và giá trị cho các bên.

Tinh thần thành công chung khiến chúng ta đặt ra những câu hỏi khác:

• Công việc này có thể giúp khách hàng mạnh hơn như thế nào?
• Trải nghiệm này có thể giúp đội ngũ giỏi hơn như thế nào?
• Mối quan hệ này có thể tạo ra giá trị công bằng cho cả hai bên ra sao?
• Bài học này có thể giúp người khác tránh lặp lại cùng một vấn đề như thế nào?
• Thành quả hôm nay có thể tạo thêm cơ hội cho ngày mai ra sao?

Cách nhìn đó đưa một mối quan hệ vượt ra ngoài việc chỉ giao và nhận công việc.

Một nhà cung cấp theo cách giao dịch thông thường thường được đánh giá chủ yếu dựa trên việc đầu việc được giao có hoàn thành hay không. Một đối tác lâu dài cần quan tâm thêm đến cách giao tiếp, tiêu chuẩn, học hỏi và sự tiếp nối ảnh hưởng đến năng lực chung của khách hàng như thế nào.

Ở góc độ đó, văn hóa ảnh hưởng đến chất lượng của một mối quan hệ hợp tác bởi nó chi phối cách cam kết, bất đồng, tiêu chuẩn và trách nhiệm được xử lý khi điều kiện trở nên khó khăn.

Tại AXANH, từ đối tác được sử dụng để mô tả cách chúng tôi hướng đến việc cùng làm việc: có sự đồng lòng, tiêu chuẩn chung, phối hợp chặt chẽ và tập trung vào giá trị dài hạn. Cách dùng này không mặc nhiên hàm ý một quan hệ đối tác pháp lý hoặc quan hệ sở hữu.

Thành công chung không dừng lại bên trong AXANH

Ngôi sao Năm cánh của Ý nghĩa đặt năm nhóm có liên hệ với nhau phía trên Ngôi nhà Văn hóa:

1. Khách hàng
2. Con người AXANH
3. Đối tác
4. Cộng đồng
5. Thiên nhiên

Năm nhóm này không nằm ngoài thành công của tổ chức. Chúng là một phần của điều kiện để thành công có thể kéo dài.

Khi khách hàng trở nên mạnh hơn, mối quan hệ có thể trở nên vững hơn. Khi con người trưởng thành, năng lực của tổ chức cũng tăng lên. Khi đối tác được đối xử công bằng, hệ thống cộng tác rộng hơn trở nên đáng tin cậy hơn. Khi kiến thức và cơ hội được chia sẻ với cộng đồng nghề nghiệp, nguồn nhân lực cho tương lai cũng có cơ hội phát triển.

Trách nhiệm với môi trường còn đặt ra một ranh giới quan trọng: tổ chức không nên biến ý định thành thành tựu trên lời nói. Những tuyên bố về môi trường cần được chứng minh bằng hành động và bằng chứng thực tế.

Vì vậy, Ngôi nhà Văn hóa không coi một kết quả là thành công trọn vẹn nếu một bên được hưởng lợi bằng cách gây ra tổn hại nghiêm trọng và có thể tránh được cho một bên khác.

Lãnh đạo tại AXANH: nơi văn hóa được biến thành thực tế

Văn hóa được hình thành ít hơn bởi những gì người lãnh đạo tuyên bố, và nhiều hơn bởi những gì họ liên tục khuyến khích, chấp nhận, đặt câu hỏi và tự mình làm gương.

Người lãnh đạo ảnh hưởng đến việc mọi người có đủ an tâm để nêu lên rủi ro hay không, phản hồi có giúp người khác tiến bộ hay khiến họ bị tổn thương, khối lượng công việc có được lên kế hoạch có trách nhiệm hay không và việc cải tiến có trở thành trách nhiệm chung hay không.

Với người lãnh đạo, phép thử thực tế không đơn giản là tổ chức đã viết ra những giá trị gì. Quan trọng hơn là những giá trị đó có còn hiện diện khi đội ngũ chịu áp lực, gặp tình huống chưa rõ ràng hoặc phải đối diện với những ưu tiên cạnh tranh hay không.

Trong Ngôi nhà Văn hóa AXANH, người lãnh đạo được kỳ vọng:

• đặt ra mục tiêu và ưu tiên rõ ràng;
• giải thích vì sao công việc có ý nghĩa;
• đón nhận những bất đồng chuyên môn được thể hiện một cách tôn trọng;
• đưa ra phản hồi trung thực và đúng lúc;
• ghi nhận đóng góp một cách công bằng;
• bảo vệ những người nêu lên mối lo với thiện chí;
• quản lý khối lượng công việc có trách nhiệm;
• phát triển con người thay vì tạo ra sự phụ thuộc;
• chịu trách nhiệm về môi trường mà đội ngũ của mình đang trải nghiệm;
• giúp khách hàng, đồng nghiệp và đối tác cùng tiến bộ.

Vì vậy, kết quả lãnh đạo không thể chỉ được đo bằng lượng công việc mà một đội ngũ hoàn thành trong thời gian người đó phụ trách.

Nó còn cần được nhìn qua năng lực đã được xây dựng, niềm tin đã được tạo ra, con người đã trưởng thành, những vấn đề đã được phòng tránh và những giá trị vẫn còn lại khi người lãnh đạo không còn trực tiếp quyết định mọi việc.

Những câu hỏi giúp người lãnh đạo nhìn rõ văn hóa AXANH

Văn hóa không phải lúc nào cũng dễ đánh giá qua một website hay một bài giới thiệu. Người lãnh đạo khi nhìn vào chính tổ chức của mình hoặc một đối tác tiềm năng có thể quan sát những dấu hiệu trong cách vận hành.

Những câu hỏi dưới đây giúp chúng ta vượt qua những mô tả bề mặt về văn hóa để nhìn vào những điều kiện thực sự đang tồn tại phía sau.

Câu hỏi dành cho người lãnh đạo	Điều câu hỏi có thể cho thấy
Rủi ro được trao đổi như thế nào khi đó là một thông tin khó nói?	Mức độ trung thực, sự an tâm khi lên tiếng và khả năng xử lý vấn đề đúng cấp.
Điều gì xảy ra sau một sai sót trung thực?	Văn hóa đang học hỏi, đổ lỗi hay che giấu vấn đề.
Chất lượng có được duy trì khi một người chủ chốt vắng mặt?	Sức mạnh của hệ thống, khả năng chia sẻ kiến thức và mức độ phụ thuộc vào cá nhân.
Tiêu chuẩn được giữ như thế nào trong giai đoạn khối lượng công việc tăng cao?	Kỷ luật trong lập kế hoạch và việc làm thêm giờ có đang bị dùng để thay cho quản lý hay không.
Người có kinh nghiệm giúp người khác trở nên giỏi hơn bằng cách nào?	Chất lượng mentoring, khả năng kế thừa và sự tiếp nối lâu dài.
Khi nêu vấn đề, đội ngũ có mang theo những hướng giải quyết hay không?	Tinh thần trách nhiệm và khả năng giải quyết vấn đề trong thực tế.
Điều gì còn lại sau một dự án thành công?	Thành công có được chuyển thành năng lực có thể sử dụng lại cho tổ chức hay không.

Không có nền văn hóa nào hoàn hảo và cũng không có tổ chức nào thể hiện được mọi hành vi mong muốn trong mọi thời điểm.

Câu hỏi hữu ích hơn là: hệ thống đó có khuyến khích sự trung thực, học hỏi và sửa sai có trách nhiệm hay lại khiến vấn đề dễ bị che giấu hơn?

Văn hóa AXANH là niềm tin được gây dựng qua cách chúng tôi làm việc